در اینجا 20 ذکر برتر برای گفتن در طول روز با استناد به منابع معتبر (قرآن و روایات) ارایه می شود:
۱. ذکر شهادتین (پایه ایمان)
-
متن: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ
-
فضیلت: اساس دین، کلید بهشت و سنگینترین کلام در ترازوی اعمال. پیامبر (ص) فرمود: «بهترین ذکر، “لا إله إلا الله” است.» (سنن ترمذی).
۲. صلوات بر پیامبر و خاندانش (پیوند با رحمت الهی)
-
متن: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
-
فضیلت: هر بار که صلوات میفرستید، خداوند و فرشتگان بر شما درود میفرستند. این ذکر شفاعت پیامبر (ص) را جلب میکند و باعث افزایش حسنات و بخشش گناهان میشود.
۳. تسبیح حضرت زهرا (سلام الله علیها) (ذکر روزمره و بسیار مؤثر)
-
متن: 34 مرتبه “اللَّهُ أَکْبَر”، 33 مرتبه “الْحَمْدُ لِلَّهِ”، 33 مرتبه “سُبْحَانَ اللَّهِ”.
-
فضیلت: از سنت های موکد پس از هر نماز و در هر زمان. پیامبر (ص) آن را بهترین ذکر برای بانوی برتر اسلام به دخترش آموخت. معادل هزار حمد و ثوابی بسیار بزرگ دارد.
۴. آیةالکرسی (حافظ و نجاتدهنده)
-
متن: آیه 255 سوره بقره (از «اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ» تا پایان آیه).
-
فضیلت: بزرگترین آیه قرآن. خواندن آن پس از هر نماز، در صبح و شب انسان را در پناه خدا و تحت حفاظت فرشتگان قرار میدهد و از شرور نفس و شیطان محافظت میکند.
۵. ذکر “سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَر”
-
متن: «پاک و منزه است خدا، ستایش مخصوص خداست، هیچ معبودی جز الله نیست و الله بزرگتر است.»
-
فضیلت: این چهار ذکر که «تهلیل، تکبیر، تحمید و تسبیح» نامیده میشوند، محبوبترین کلام نزد خداست، درختان در بهشت را میکارند و گناهان را مانند برگهای درختان می ریزند.
۶. استغفار (دریچه رحمت)
-
متن: أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ یا رَبِّ اغْفِرْ لی
-
فضیلت: کلید گشایش روزی، آرامش قلب و دفع بلا. پیامبر (ص) با وجود معصوم بودن، روزی بیش از هفتاد بار استغفار می کردند. ذکر «أستغفر الله و أتوب إلیه» پس از نماز صبح بسیار توصیه شده است.
۷. لا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ (ذکر قدرت)
-
متن: «هیچ نیرو و توانی جز به [اراده] الله بلندمرتبه بزرگ نیست.»
-
فضیلت: گنجی از گنج های بهشت، درمانگر غم و اندوه و کمککننده در انجام طاعات و ترک معاصی.
۸. حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ (توکل و اطمینان)
-
متن: «خداوند ما را کافی است و چه نیکو کارسازی است.»
-
فضیلت: این کلامی است که پیامبر ابراهیم (ع) هنگام پرتاب شدن در آتش گفت و آتش برایش گلستان شد (آیه 173 آل عمران). گفتن آن در هنگام ترس و نگرانی، آرامش بخش است.
۹. ذکر “لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ” (دعای حضرت یونس)
-
متن: «معبودی جز تو نیست، تو پاک و منزّهی، من از ستمکاران بودم.»
-
فضیلت: دعای ذوالنون (ع) در شکم ماهی. هر مسلمانی که در شداید این دعا را بخواند، مستجاب میشود. درمان بیماری، غم و گرفتاری است.
۱۰. بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِیمِ (شروع هر کار نیک)
-
فضیلت: هر کار مهمی که با نام خدا شروع نشود، «ابتر» (ناقص) است. گفتن آن باعث برکت و موفقیت در کارها و حفظ از چشم بد میشود.
۱۱. رَضِیتُ بِاللَّهِ رَبًّا وَ بِالْإِسْلَامِ دِینًا وَ بِمُحَمَّدٍ نَبِیًّا (رضایت از خدا)
-
متن: «خداوند را به عنوان پروردگار، اسلام را به عنوان دین و محمد (ص) را به عنوان پیامبر پذیرفتم.»
-
فضیلت: از اذکار پس از نماز و هنگام خواب. کسی که این ذکر را بگوید خداوند رضایت از بنده را بر خود واجب میکند و بهشت را برایش تضمین مینماید.
۱۲. أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ (پناه بردن)
-
متن: «پناه میبرم به خدا از شیطان رانده شده.»
-
فضیلت: گفتن آن هنگام خشم، وسوسه و پیش از خواندن قرآن، انسان را از شر شیطان مصون می دارد.
۱۳. ماشاءالله لا قوۀ الا بالله (دفع چشم زخم)
-
متن: «آنچه خدا بخواهد [میشود] و هیچ نیرویی جز به [اراده] خدا نیست.»
-
فضیلت: هنگام مشاهده چیز زیبا یا موفقیت، برای دفع حسادت و چشم زخم گفته میشود.
۱۴. سُبْحَانَ اللَّهِ وَ بِحَمْدِهِ (ذکر سبّاح)
-
متن: «پاک و منزه است خدا و به ستایش اوست.»
-
فضیلت: پیامبر (ص) فرمود: «دو کلمه است که بر زبان سبک، اما در ترازو سنگین و نزد خداوند محبوب هستند: “سبحان الله و بحمده، سبحان الله العظیم”.» (صحیح بخاری و مسلم).
۱۵. لا إلهَ إلّا اللهُ وَحدَهُ لا شریکَ لهُ، لهُ المُلکُ و لهُ الحمدُ و هوَ على کُلِّ شیءٍ قدیرٌ (ذکر مَلِکی)
-
فضیلت: این ذکر، کفاره گناهان است، حتی اگر به تعداد کف دریاها باشد. فضیلتی عظیم دارد.
۱۶. ذکر یونسیه در صبح و شام
-
متن: سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
-
فضیلت: گفتن این ذکر در اول صبح و اول شب، باعث حفظ انسان از هر بلایی تا صبح یا شب بعد میشود.
۱۷. دعای فرج (در عصر غیبت)
-
متن: اللَّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ…
-
فضیلت: این دعا برای تعجیل در فرج امام زمان (عج) است. یاد و دعای برای امام عصر (عج)، باعث گشایش در امور زندگی و قبولی اعمال میشود.
۱۸. تلاوت سوره اخلاص (قل هو الله احد)
-
فضیلت: معادل یکسوم قرآن است. خواندن آن سه بار در صبح و شام، مانند ختم قرآن، انسان را از هر شر و بلایی حفظ میکند.
۱۹. الحمدلله على کل حال (شکر در همه حال)
-
متن: «ستایش مخصوص خدا در هر حالتی است.»
-
فضیلت: نشاندهنده رضایت به قضای الهی در شادی و سختی. شکر نعمت، باعث افزایش آن میشود.
۲۰. ذکر “یا حیّ یا قیّوم” (نام اعظم خدا)
-
متن: یَا حَیُّ یَا قَیُّومُ بِرَحْمَتِکَ أَسْتَغِیثُ
-
فضیلت: از اسماء الحسنی است. ذکر «یا حی یا قیوم» باعث گشایش در کارهای سخت و برآورده شدن حاجات میشود.
نکات مهم برای بهرهبرداری عملی:
-
کیفیت بر کمیت ارجح است: ذکری که با حضور قلب و تفکر گفته شود، حتی اگر کم باشد از ذکر زیاد با غفلت بهتر است.
-
مداومت: سعی کنید تعداد کمی از این اذکار (مثلاً صلوات، تسبیح حضرت زهرا (س)، استغفار) را به صورت روزانه و منظم انجام بدهید.
-
اوقات ویژه: سحر، پس از نمازها، هنگام خواب، ورود و خروج از خانه و شروع کار، اوقات طلایی برای ذکر هستند.
-
زبان دل: ذکر تنها گفتار زبان نیست بلکه یاد خدا در دل، در هر حالتی (نشسته، خوابیده، در حال کار) ذکر محسوب میشود.
-
منبع معتبر: برای مطالعه بیشتر و آگاهی از فضایل دقیق، به کتابهایی مانند «مفاتیح الجنان» (بخش اذکار و ادعیه)، «صحیفه سجادیه» و کتب روایی معتبر همانند «اصول کافی» (جلد دوم، کتاب الدعا) مراجعه کنید.
خلاصه: زیباترین برنامه روزانه، برنامه ای است که در آن، صلوات، تسبیح، استغفار و قرائت قرآن جایگاه ثابت داشته باشند. با این کار، زندگی نورانی شده و مشکلات در پرتو یاد خدا آسان می گردد.
